 |
Kent" mi?! Şehir mi?
Hadi şehrimize geri dönelim…
Şehir ve Kent kavramları arasında biçimsel ve esastan farklılıklar vardır. Hatta bazı bilim dışı “Kent-ci” proflar maalesef, “Şehir” kelimesini, lugatlarından bile çıkartmışlardır.
“Kent” kavramı “Kant”cı bir dönemin ürünü olup, batıdaki aydınlanma dönemi ile paralel gelişen bir nüfus hareketi sürecini yansıtır. İnsan eti ve beton yığınları, ilgi konusudur..
Şehir ise; daha naif, insancıl ve nitelikten daha çok nitel özellikleri ağır basan bir sosyalleşme ve ruhsal tekamül sürecinin adıdır.
Türk plancıları, şehirler yaratmayıp, var olanlarına da sahip çıkmadan, Kent üzerine odaklanıyorlar ve kentleşme politikaları üretiyorlar. Yani sorunun temeli ile uğraşmayıp “sonuç ürünü”, yine varoluş nedenlerine bağlı kalarak çözmek (iyileştirmek) eğilimindeler.
“T.O.K.İ” denen devasa inşaat şirketinin yaptıkları aslında bir kentleşme politikasının sonucu…Her pahasına kentleşme..seçimi önceden kurgulana bir kentleşme! Dayatılan bir senaryo.
Bu yanlış kentleşme ile bırakınız insanların kentselleşmesini, şehirselleşemez bile. Sosyalleşmesi ve örgütleşebilmesi ise bu politikalar ile imkansızdır.Mekanları bozuk kişilerin söylemleri de sendromludur.Maalesef, taklitçi ulusal mekan politika(cı)ları, toplumsal dinamiklerden etkilenebileceği gibi..mekanları da, toplumsal yapıyı ve söylemlerini etkiler.
Şehir; Kırı ve Kenti içinde barındıran bir alaşımdır. Adeta üçüncü bir mekansal birimdir.
Maalesef kentleşelim derken “şehir”lerimizi kaybettik. “Şehirsiz kentleşmeye” kurban edildik. İnsan ölçeği, sosyal ve ekolojik ölçek ihmal edilir ise; kentin donatı, standartları ve çevresi bir anda ölçeğiniz oluverir. Hissizleşir ve duyarsızlaşırsınız..
Artık bu noktadan sonra, piknik tipi (“Çevreci”) bir kentçisinizdir.Ama ne kentli ne de şehirli.Köylü sizden daha şanslıdır.Çünkü mutludur.Tornadan çıkmamış..çıkartılmamıştır.
Özgürdür.
Şehir havası insanı özgürleştirir.Kent ise, havasını bozar.Nefesini keser.İnsanın ekolojisi bozulur..Bilinç kayıpları başlar.Adam insanlıktan çıkar.
Artık “kentbilim” terimleri sözlüğü kitabının, yeni baskılarında “Ş” harfini de görmek istiyorum…”E” harfi sayfasında “Ekoloji”yi de tabiî ki..!
"Şehir" gibi,
Ekoloji gibi,
Şiir gibi,
Daha fazla demokrasi gibi,
Yani, “Şehir bilim” gibi,
“Şehir” kelimesi hoşunuza gitmedi mi? Peki o zaman adına “yerleşimler” de diyebiliriz.
Adam gibi adam .. yerleşimler ve bilimcileri dileğiyle.
Haydi gelin! Kent ve Kır evliliğine “evet” diyelim..Fadime hanımın düğününde (hep beraber) halay çekelim.!!
Tahir Çalgüner (Y.Şehir Plancısı)
|
|
